Εν αναμονή της αποδέσμευσης της
επόμενης δόσης του δανείου στην Ελλάδα στο προσεχές Eurogroup, συνεχίζονται παράλληλα και οι διαβουλεύσεις των δανειστών
μας (ΕΕ,ΕΚΤ,ΔΝΤ) για κοινά αποδεκτή λύση, ώστε να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του χρέους. Τα σενάρια τα
οποία εξετάζονται είναι πολλά και επιτέλους αναζητείται από την τρόικα το
κατάλληλο μείγμα ενεργειών, το οποίο θα επιτρέψει την Ελλάδα να επιστρέψει στις
Αγορές, αλλά δίνοντας της συγχρόνως και τον απαραίτητο χρόνο. Ας εξετάσουμε
λοιπόν τις πιο πιθανές επιλογές επίλυσης του προβλήματος.
Η αποποίηση των κερδών της ΕΚΤ
και των Ευρωπαϊκών Κεντρικών Τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα. Αφορά ομόλογα τα
οποία αγοράστηκαν με το πρόγραμμα στήριξης το 2011, σε αρκετά χαμηλή τιμή από
τη ΕΚΤ και το όφελος εκτιμάται ότι μπορεί να αγγίξει τα 8 δις ευρώ. Αν σε αυτά
προστεθούν και τα ομόλογα τα οποία κατέχουν στο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο τους οι
Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες των χωρών της Ευρωζώνης, ύψους 11 δις ευρώ, τότε το συνολικό ποσό για τη μείωση του
ελληνικού χρέους υπολογίζεται περί τα 19 δις ευρώ.
Η μείωση των επιτοκίων από τα
διμερή δάνεια τα οποία έχουν συναφθεί με τις χώρες της Ευρωζώνης στα πλαίσια
του πρώτου πακέτου στήριξης. Εξετάζεται η πιθανότητα να μειωθεί το περιθώριο
κέρδους στο επιτόκιο από τις 150 μονάδες βάσης στις οποίες είναι σήμερα κατά
50% ή ακόμη και να μηδενιστεί. Η επιλογή αυτή θα μειώσει το κόστος εξυπηρέτησης
των δανείων ως προς τους τόκους, αλλά η συμβολή της στην απομείωση του
ελληνικού χρέους θεωρείται από αξιωματούχους διεθνών οργανισμών αρκετά
περιορισμένη περί το 1,5 δις ευρώ ετησίως.
Η απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των
Ελληνικών Τραπεζών από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης επιλογή η οποία
αναμένεται να επιφέρει απομείωση του ελληνικού χρέους όπως υπολογίζεται κατά 50
δις ευρώ. Το αρνητικό είναι ότι οι Ευρωπαίοι δεν έχουν αποφασίσει ακόμη για το
πώς θα λειτουργήσει αυτή η διαδικασία την οποία έχουν προαποφασίσει αρχικά για
την Ισπανία. Επίσης πιθανή εμπλοκή να επιφέρει η χρηματοδότηση της πρώτης δόσης
της ανακεφαλαιοποίησης κατά 18 δις ευρώ από την αναμενόμενη εκταμίευση του
δανείου.
Η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής
των δανείων τα οποία έχουν δοθεί στην Ελλάδα από τα Κράτη – μέλη
της Ευρωζώνης και το ΔΝΤ. Στην περίπτωση αυτή είναι δυνατόν να ενταχθούν τα
δάνεια του πρώτου πακέτου στήριξης της ελληνικής οικονομίας ύψους 53 δις ευρώ. Στην
Ελλάδα έχει δοθεί περίοδος χάριτος και η πληρωμή των δανείων από τα κράτη μέλη
της Ευρωζώνης έχει επιμηκυνθεί για μετά το 2020. Εξετάζεται ήδη η περίπτωση να
δοθεί χρόνος ωρίμανσής των, ο οποίος να φθάνει ή και να ξεπερνά ακόμη και τα 30
χρόνια.
Η επαναγορά ελληνικών ομολόγων από τη
δευτερογενή αγορά λόγω της χαμηλής αξίας επαναγοράς των η οποία προέρχεται από
την κρίση χρέους της χώρας. Το βασικό ζητούμενο είναι η πηγή των κεφαλαίων τα
οποία θα χρησιμοποιηθούν για τις αγορές, με δεδομένη την αδυναμία του Ελληνικού
Κράτους στην έγκριση νέων δανείων. Η λύση η οποία προτείνεται είναι να χρησιμοποιηθούν
τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις για τον σκοπό αυτό, τα οποία υπολογίζονται
σε 9,5 δις ευρώ έως το 2016 και δύνανται να εξαγοράσουν χρέος με σημερινές
τιμές 40 δις ευρώ.
Παράταση της χρονικής περιόδου για
τη μείωση του χρέους. Αυτό σημαίνει ότι η μείωση του χρέους στο 120% του
ΑΕΠ θα επιτευχθεί αντί το έτος 2020 το έτος 2022. Εξετάζεται επίσης και η
πιθανότητα περεταίρω επιμήκυνσης του χρόνου επίτευξης της μείωση ανάλογα μα τα
οικονομικά δεδομένα της χώρας και της Ευρωζώνης. Η λύση αυτή προσκρούει στην
άρνηση του ΔΝΤ το οποίο δεν αποδέχεται περεταίρω επιμήκυνση επίτευξης του
συμφωνηθέντος από την Τρόικα στόχου, γιατί αυτό θα απαιτήσει επιπλέον
χρηματοδότηση της Ελλάδας.
Κούρεμα του χρέους ώστε αυτό να
καταστεί βιώσιμο. Αφορά το χρέος το οποίο έχουν στην κατοχή τους η ΕΚΤ
και οι Εθνικές κεντρικές Τράπεζες καθώς και οι Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις. Η
πρόταση αυτή έχει υποβληθεί από το ΔΝΤ, το οποίο και την στηρίζει αποκλείοντας
από το κούρεμα τα δικά του κεφάλαια. Η επιλογή αυτή προσκρούει στην άρνηση της Γερμανίας
και άλλων Κρατών μελών της Ευρωζώνης. Η μεγαλύτερη δυσκολία στην πραγματοποίησή
της είναι ότι για την έγκρισή της, θα πρέπει να συμφωνήσουν 17 Εθνικά Κοινοβούλια.
Μεταφορά των ομολόγων τα οποία
έχουν στην κατοχή τους η ΕΚΤ και οι Εθνικές κεντρικές Τράπεζες, καθώς και οι
Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις, στο Μόνιμο Μηχανισμό Στήριξης (EFSM) και η αντικατάστασή τους από άλλα με μεγαλύτερη διάρκεια. Η
επιλογή αυτή αποτελεί έμμεση νέα χρηματοδότηση προς την Ελλάδα και απαιτεί
κοινή συμφωνία όλων των Κρατών μελών της Ευρωζώνης. Επίσης ελλοχεύει τον κίνδυνο
να ζητήσουν τη ίδια μεταχείριση και άλλες
Κυβερνήσεις υπερχρεωμένων χωρών με βάση την Κοινοτική Αρχή της Αλληλεγγύης.
Συμφωνία για αυξημένες εκδόσεις
εντόκων γραμματίων από την ΕΚΤ. Αυτό θα επιτρέψει τον ευκολότερο
δανεισμό του Ελληνικού Κράτους έως ότου επιτύχει τη λεγόμενη δημοσιονομική ισορροπία
μεταξύ εσόδων και δαπανών του. Η επιλογή αυτή προσκρούει στο καταστατικό της ΕΚΤ
το οποίο δεν της επιτρέπει να χρηματοδοτεί Κράτη. Επίσης θα δημιουργήσει διαδικασία
για τη χρηματοδότηση και άλλων
υπερχρεωμένων ευρωπαϊκών κρατών. Στο σχέδιο αυτό επίσης αντιτίθεται σφοδρά η
Γερμανία και άλλες χώρες της Ευρωζώνης.
Γεγονός είναι ότι ασχέτως των όσων
γράφονται και ακούγονται η ανταπόκριση της Ελλάδας στη συμφωνία, θα εξαναγκάσει
την ΕΕ, ΕΚΤ και το ΔΝΤ να βρουν την κοινή αποδεκτή λύση, έστω και αν αυτή θα επιλύει
το πρόβλημα βραχυπρόθεσμα.
