Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Ως οικονομικός πόλεμος είναι διεθνώς αποδεκτό η κινητοποίηση του συνόλου των οικονομικών μέσων ενός κράτους ενάντια σε άλλα κράτη, προκειμένου να αυξήσει την επιρροή του ή και να ανεβάσει το επίπεδο της ζωής των κατοίκων του. Συγχρόνως με τον οικονομικό πόλεμο είναι γνωστές στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον  οι μάχες των πολυεθνικών εταιριών για την κατάκτηση νέων αγορών, για τη βιομηχανική κατασκοπία, για τον πόλεμο των τιμών και άλλες στρατηγικές των επιτελείων τους, με στόχο την αύξηση της κερδοφορίας, την επίτευξη κερδών για τους μετόχους και bonus για τα στελέχη.

Ο οικονομικός πόλεμος δεν αποτελεί καινοτομία της εποχής μας. Είναι αποδεκτό ότι όλοι οι «πόλεμοι» έχουν οικονομική διάσταση λόγω των αιτιών τους, της ανάγκης χρηματοδότησής τους και των συνεπειών τους. Συνήθης αίτιο των πολέμων αυτών αποτελούσε και εξακολουθεί η κατάκτηση εύφορων εδαφών, η αρπαγή του ορυκτού πλούτου και ο έλεγχος συγκεκριμένων εδαφών μεγάλης στρατηγικής σημασίας. Είναι γνωστοί  από το πρόσφατο παρελθόν οι πόλεμοι για τα μπαχαρικά, τον άργυρο και το χρυσό, το πετρέλαιο ή και για τον έλεγχο ναυτικών οδών οι οποίοι πολλές φορές διεξήχθησαν χωρίς όπλα και στρατό.

Τις τελευταίες δεκαετίες η οικονομική πληροφόρηση. αποτελεί ίσως το κύριο μέλημα ενασχόλησης εξειδικευμένων  τομέων τόσο σε κράτη, όσο και σε πολυεθνικές εταιρίες. Είναι γνωστό ότι οι μυστικές υπηρεσίες αναζητούν οικονομικές πληροφορίες και ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και οι μηχανές αναζήτησης αποτελούν σημαντικές πηγές πληροφόρησης για τα κράτη και τις εταιρίες. Η χρήση της πληροφόρησης στη συνέχεια χρησιμοποιείται για την κατάκτηση μιας αγοράς ή ακόμη και ενός κράτους το οποίο αν τολμήσει να αντισταθεί θα υποστεί οικονομικές κυρώσεις πολλαπλών μορφών και είδους.

Στην Ευρώπη, τον οικονομικό πόλεμο φαινομενικά διεξάγει η Γερμανική πολιτική ελίτ με τους συνοδοιπόρους της σε βάρος κυρίως ευρωπαϊκών κρατών της Μεσογείου. Στην  πράξη όμως αποτελεί συνδυασμό σύμπραξης κράτους και πολυεθνικών εταιριών κυρίως όμως γερμανικών συμφερόντων. Βεβαίως οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι οι «νότιοι» της Ευρώπης έπεσαν οι ίδιοι στην παγίδα των χαμηλών επιτοκίων της ευρωζώνης τα οποία οδήγησαν σε υπέρμετρο δανεισμό κεφαλαίων κυρίως προς κατανάλωση με τις ευλογίες των Κυβερνήσεων, αντί να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη των οικονομιών τους.

Η Ελλάδα αποτέλεσε σε αυτό των οικονομικό πόλεμο μία πραγματικά ιδιάζουσα περίπτωση γιατί αφενός το χρέος της ήταν δημόσιο και αφετέρου επειδή της προσφέρθηκαν κεφάλαια τα οποία υπερέβησαν κατά πολύ τη δυνατότητα της χώρας να τα αποπληρώσει, έστω και σε βάθος χρόνου. Στις παγκόσμιες αγορές χρήματος κρατικές αλλά και ιδιωτικές, κανείς δεν προσφέρει χρήματα  χωρίς να έχει κάποιο αντίστοιχο κέρδος και φυσικά την απόσβεση του κεφαλαίου του. Αυτό αποδεικνύει, ότι ο δανεισμός της χώρας έγινε διότι υπήρχε η σχετική πληροφόρηση της δυνατότητας αποπληρωμής του χρέους της.

Το σχέδιο εξελίχθηκε με επιτυχία με τη σύμπραξη δυστυχώς της εγχώριας οικονομικής και πολιτικής ελίτ, τα δε αποτελέσματά του είναι γνωστά σε όλους. Η Ελλάδα σύρθηκε στη θερμή αγκαλιά του ΔΝΤ, το οποίο μαζί με την ΕΚΤ και τα κράτη της  ευρωζώνης  άρχισαν να χρηματοδοτούν το χρέος ουσιαστικά όμως προφύλασσαν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των χωρών τους, τα οποία είχαν εκτεθεί στα ελληνικά ομόλογα. Στη συνέχεια βέβαια φρόντισαν να μετατρέψουν το νέο χρέος  σε οφειλές προς Κράτη και να το υπαγάγουν στο Αγγλοσαξονικό δίκαιο (αποικιοκρατικό) το οποίο προστατεύει ιδιαιτέρως τους δανειστές.

Το χειρότερο στην περίπτωση της Ελλάδας ήταν,  η υποβολή των ιδιαίτερα αυστηρών όρων δημοσιονομικής προσαρμογής,  μέσω των νέων δανειακών συμβάσεων (μνημονίων) και η επιβολή τριμελούς επιτροπής εποπτείας (τρόικα), η οποία επιβλέπει μέχρι και σήμερα την ορθή τήρηση των συμφωνηθέντων. Παράλληλα μετά την μεταβίβαση τους χρέους από τα χρηματοπιστωτικά τους ιδρύματα στα κράτη εξανάγκασαν τη χώρα να προβεί σε κούρεμα του ιδιωτικού χρέους της, το οποίο όμως έθιξε κατά ένα πολύ υψηλό ποσοστό τα ελληνικά ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, τις ελληνικές επιχειρήσεις  και τους Έλληνες επενδυτές.

Η δημοσιονομική προσαρμογή είχε ως βασικό στόχο να σταματήσει τη χώρα να παράγει ελλείμματα στον προϋπολογισμό της, το οποίο σημαίνει το δημόσιο να ξοδεύει ότι αυτό εισπράττει από φόρους. Η επίτευξη του στόχου οδήγησε στην υπέρμετρη φορολόγηση της πλειοψηφίας των Ελλήνων πολιτών αλλά και των επιχειρήσεων με αποτέλεσμα την αύξηση της ανεργίας και τη μείωση της κατανάλωσης. Παράλληλα υπήρξε και σημαντική περικοπή των δημοσίων επενδύσεων καθώς και μεγάλη καθυστέρηση καταβολής, εκ μέρους του Δημοσίου, των πάσης φύσεως οφειλών του η οποία και επέτεινε το ήδη αρνητικό κλίμα.

Ορισμένοι από τους δανειστές και οι εγχώριοι υποστηρικτές τους, προσπαθούν να πείσουν ότι το αυστηρό και άκαμπτο πρόγραμμα  δημοσιονομικής προσαρμογής πέτυχε και μάλιστα το αποδεικνύουν με την εμφάνιση έστω και αριθμητικά  πρωτογενούς πλεονάσματος.  Με την ανακοίνωσή του, η πολιτική ελίτ άρχισε να υπόσχεται τη διανομή του σε ομάδες πολιτών με ιδιαίτερα προβλήματα και παράλληλα ζήτησε από τους πιστωτές κράτη- μέλη της ΟΝΕ να ενεργοποιηθεί η ρήτρα για το «κούρεμα» του χρέους. Φυσικά στο σημείο αυτό άρχισαν οι αντιρρήσεις και οι αιτιάσεις για την ύπαρξη ή μη πρωτογενούς πλεονάσματος.

Η ύπαρξη του πρωτογενούς πλεονάσματος στηρίζεται κυρίως στην είσπραξη των φόρων, στην αναστολή πληρωμών του Κράτους στην εγχώρια αγορά, στην επιστροφή κερδών από τα ελληνικά ομόλογα της ΕΚΤ. Οι εταίροι πιστωτές μας με εμπειρία από τις παλαιότερες στατιστικές αλχημείες επιζητούν την επαλήθευση των στοιχείων από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Αρχή. Είναι γνωστό ότι το όποιο «κούρεμα» του χρέους δεν θα μειώνει ουδόλως το δανειακό κεφάλαιο, αλλά θα αφορά το επιτόκιο και τη χρονική περίοδο αποπληρωμής του και αυτό γιατί η μείωση είναι πολιτικά δύσκολο να ψηφισθεί  κοινοβουλευτικά.

Η πλειονότητα των Ελλήνων Πολιτών παραμένει θύμα αυτού του οικονομικού πολέμου. Ο βομβαρδισμός από τα ΜΜΕ δημιουργεί σύγχυση και αντιλήψεις οι οποίες υποτάσσουν τη σκέψη. Οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ μάχονται με κάθε μέσο για να παραμείνουν στην εξουσία και να ελέγχουν το γίγνεσθαι. Η προστασία του Συντάγματος τηρείται οριακά και διαστρεβλώνεται από νέα νομοθεσία την οποία παράγει η Βουλή. Οι διάφοροι πολιτικοί αρκούνται σε ρητορείες, σε διαπιστώσεις, σε καταγγελίες και σε ανέφικτες οικονομικά και πολιτικά λύσεις στο βασικό πρόβλημα ανασύστασης της ελληνικής οικονομίας.

Ο σχεδιασμός της οικονομικής κατάκτησης είναι επιστημονικός και άριστα οργανωμένος. Μείωση των δημόσιων ελλειμμάτων με υπερφορολόγηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων με ταυτόχρονη ελάττωση στο κατώτατο όριο των πάσης φύσεως κοινωνικών παροχών, αύξηση της ανταγωνιστικότητας με μείωση μισθών και των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων και αύξηση του δανεισμού, ώστε αφενός να εξοφλούνται στο ακέραιο κυρίως οι υποχρεώσεις του Ελληνικού Κράτους προς τους ίδιους, αλλά και αφετέρου η υπέρμετρη αύξηση του «νέου χρέους» να καταστήσει τη χώρα υποχείριο των οικονομικών τους συμφερόντων.

Βεβαίως εξακολουθούμε να έχουμε την ελευθερία μας και τη δυνατότητα της ψήφου, αλλά έχουν φροντίσει να περιορίσουν τις επιλογές μας, ώστε να μας κάνουν πειθήνια πιόνια τους. Αυτό άλλωστε είναι και το τίμημα του σημερινού οικονομικού πολέμου, με στόχο την υποθήκη του προνομιούχου οικοπέδου το οποίο ονομάζεται Ελλάδα. Αν θα καταφέρουν το στόχο τους εξαρτάται από το πόσο οι πολίτες αυτής της χώρας θα παραμένουν άπραγοι και παθητικοί βλέποντας το μέλλον τους να καταστρέφεται και την ελπίδα του τόπου τη νέα γενιά να οδηγείται στην ξενιτειά για την εξεύρεση εργασίας.

Στο γενικότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι χώρες του «νότου» της Ευρώπης. Αν καταφέρουν να ενώσουν τις πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις τους και τα συμφέροντά τους κάτω από ένα κοινό στόχο έχουν ελπίδα νίκης, σε διαφορετική περίπτωση η στρατηγική «διαιρώ και βασιλεύω» θα επικρατήσει με δυσμενή αποτελέσματα. Δυστυχώς ο «οικονομικός πόλεμος» απέδειξε ότι από την Ευρώπη της αλληλεγγύης και της καθολικής οικονομικής ανάπτυξης και ευμάρειας, έχουμε οδηγηθεί στην Ευρώπη των συμφερόντων κυρίως των ευρωπαϊκών πολυεθνικών εταιριών. 

Το ταμπού της επαναδιαπραγμάτευσης και οι συνιστώσες της

του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή, Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, ΑΠΘ

Τίθεται κατά καιρούς το ερώτημα κατά πόσο η επαναδιαπραγμάτευση των όρων των Μνημονίων είναι εφικτή. Η πρόταξη αντίθετων θέσεων, θεωρείται μάλλον αντιεπιστημονική προσέγγιση!. Τα πάντα είναι λοιπόν δυνατά, ενώ όλα εξαρτώνται από δύο παράγοντες: Από τη δυναμική του μέλους που επιδιώκει την επαναδιαπραγμάτευση και τα εμπόδια ή άλλως τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει. Η δυναμική προσδιορίζεται από τα δεδομένα  που διαθέτει η χώρα(π.χ. θέση της Ελλάδας στο ευρώ, Άρθρα Συνθηκών), όπως και από το ταλέντο, τη δειλία, το ευάλωτο του χαρακτήρα σε δελεαστικές προσφορές ή απειλές εκ μέρους του αντιπάλου κ.ά, των δικών μας διαπραγματευτών. Τα εμπόδια εγείρονται καταρχάς από τις θέσεις της τρόικας.

Οι όροι των έως σήμερα Μνημονίων έχουν περιορίσει τους βαθμούς ελευθερίας των Ελληνικών κυβερνήσεων. Εξαρχής, (βλ. δίδυμο Παπανδρέου-Παπακωνσταντίνου) φάνηκε το κενό γνώσης που καταγράφηκε –εκτός αν υπήρχαν άλλες σκοπιμότητες– σε τέτοιας μορφής διαπραγμάτευσης. Οι τότε, όπως και οι μετέπειτα κυβερνώντες που υπέγραψαν τα άλλα Μνημόνια, υποβάθμισαν τη βαρύτητα της χώρας στο «παζλ ευρώ» και αγνόησαν τη γεωπολιτική της θέση, στοιχείο που απέτρεπε κάθε μορφής άτακτη χρεοκοπία.

Επίσης, έκαναν το λάθος να δεχθούν με μεγάλη ευκολία των υποκατάσταση των ιδιωτικών δανείων με κρατικά. Τέλος, πλην της χρηματοδοτικής βοήθειας, δε συζήτησαν οτιδήποτε άλλο, πάρα τις σχετικές προβλέψεις από τις ίδιες τις Συνθήκες της ΕΕ.

Για την επαναδιαπραγμάτευση του δημόσιου χρέους έχουν γραφεί και ειπωθεί αρκετά. Ως εκ τούτου, δεν πρόκειται αναφερθούμε στο εν λόγω θέμα. Θα ασχοληθούμε όμως με άλλα ζητήματα, που δεν έχουν προσελκύσει ακόμη το ενδιαφέρον. Ενδεικτικά, θα αναφερθούμε σε τρία ντοσιέ, που είναι δυνετό να ανοίξουν οποιαδήποτε στιγμή.  

Πρώτο: Βάσει συγκεκριμένων Άρθρων της Συνθήκης της Λισσαβόνας (π.χ. 135, 347) μπορεί να ανασταλεί προσωρινά η ελεύθερη διακίνηση αγαθών. Ειδικότερα, θα μπορούσε να επιτευχθεί για ένα χρονικό διάστημα, η μη συμμετοχή ξένων προϊόντων, ανταγωνιστικών των Ελληνικών, (π.χ. στολές στρατιωτών κ.λπ) στις κρατικές προμήθειες της χώρας, στο πλαίσιο μιας πολιτικής υπέρ της αγοράς Ελληνικών προϊόντων από το Δημόσιο. Κάτι τέτοιο, είναι ικανό να επανακινήσει μέρος της εγχώριας παραγωγής, λόγω του σημαντικού μεγέθους της υπό εξέταση αγοράς.

Δεύτερο: Στο πλαίσιο της προβλεπόμενης αλληλεγγύης, θα μπορούσε να ζητηθεί η συνδρομή των βιομηχανιών των εταίρων μας, με την ανάθεση μέρους της παραγωγής προϊόντων που παράγονται στη Γερμανία ή τη Γαλλία ή άλλου, σε Ελληνικές επιχειρήσεις. Με το μηχανισμό αυτό θα σώζονταν αρκετές βιομηχανίες. Έτσι κρατήθηκε στη ζωή η βιομηχανική παραγωγή στην Καλιφόρνια, όταν ο προϋπολογισμός της πολιτείας αυτής των ΗΠΑ αντιμετώπισε το 2009 μεγάλα ελλείμματα, περιστέλλοντας κάθετα τη δημόσια ζήτηση. Η τελευταία αντισταθμίστηκε από την ιδιωτική ζήτηση εταιριών εκτός Καλιφόρνιας, που έδωσαν αρκετές δουλειές στους εκεί παραγωγούς. Αυτό είναι το νόημα της ύπαρξης μιας Ένωσης (κι όχι Κοινότητας) κρατών!.

Τρίτο θέμα προς διαπραγμάτευση: Τρόποι για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ρευστότητας στην εγχώρια αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, διάφοροι τύποι ομολόγων ειδικού σκοπού, που θα παίξουν το ρόλο ενός Συμπληρωματικού Νομίσματος, μπορούν να απαλύνουν τις συγκεκριμένες πιέσεις και ταυτόχρονα να εξυπηρετήσουν και άλλους σκοπούς, όπως την ανάπτυξη.

Η δημιουργία τέτοιων ομολόγων, που θα κυκλοφορούν στην αγορά και θα έχουν ως αντίκρισμα (collateral) κάποιες αξίες, είναι μια από τις προτεινόμενες λύσεις. Οι αξίες αυτές μπορεί να είναι είτε νεόκτιστες ακριβές τουριστικές εγκαταστάσεις ή μέρος της περιουσίας βιώσιμων εταιριών αλλά με προβλήματα ρευστότητας ή οτιδήποτε άλλο. (βλ. αναλυτική περιγραφή της πρότασης «Οικονομικά Χρονικά», του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, http://library.oe-e.gr/material/pdf/f7f880ad-58aa-4f18-bd7a-d89240c37c80.PDF,  σελίδα 18 και μετά).

Τα προτεινόμενα ομόλογα, που δε θα αυξάνονται αυθαίρετα, θα χρησιμοποιούνται στην αγορά μαζί με το ευρώ. Το κράτος, μέσω των υποχρεώσεών του (π.χ. πληρωμές προμηθευτών του Δημοσίου) μπορεί να τα εισάγει στην αγορά. Ο πολίτης από την άλλη, θα μπορεί και ο ίδιος να τα χρησιμοποιεί για την αποπληρωμή των δικών του οφειλών απέναντι στο κράτος, όπως και για οποιεσδήποτε αγοροπωλησίες. Με τον τρόπο αυτό αντιμετωπίζεται μέρος του προβλήματος της ρευστότητας, που αν παραμείνει ως έχει, θα οδηγηθούμε σε ασφυξία με επακόλουθο τον θάνατο!

Υπάρχουν φυσικά και άλλα ζητήματα για επαναδιαπραγμάτευση με την τρόικα, αρκεί η δειλία και η υποχωρητικότητα, να χάσουν έδαφος υπέρ μιας άλλης στρατηγικής.  

Αρκετά…

Η «κρίση»[i] την οποία βιώνουμε έχει επηρεάσει σημαντικά τις ζωές όλων των κατοίκων αυτής της χώρας. Στην αρχή της το δεύτερο ήμισυ του 2010 ίσως λιγότερο, αλλά σήμερα τρία χρόνια μετά οι επιπτώσεις της σχεδόν αγγίζουν όλους τους Έλληνες. Τα αποτελέσματα της όμως, οδηγούν τους πολίτες όπως είναι εμφανές σε αδιέξοδα, σε απόγνωση και δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις στην αυτοκτονία. Το αξιοσημείωτο αυτής της κρίσης είναι, ότι δεν αγγίζει μόνο εκείνους οι οποίοι δεν είχαν σταθερό εισόδημα, αλλά συγχρόνως δημιουργεί και νέους πτωχούς συνανθρώπους μας κυρίως εκ της μεσαίας αστικής τάξης, οι οποίοι μέχρι πρότινος χαρακτηρίζονταν από όλους γενικότερα ως «νοικοκυραίοι[ii]».

Η Ελλάδα ως χώρα έκανε σημαντικά λάθη στη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών της και σε αυτό εκτός από τους πολιτικούς, οι οποίοι φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη έχουμε μερίδιο και όλοι εμείς οι απλοί πολίτες με τις επιλογές μας. Είναι δε παγκοσμίως γνωστό ότι στη Βουλή γενικά καθρεπτίζεται το κάθε  Έθνος. Η διαχείριση της εξόδου της χώρας από την κρίση, όπως είναι πλέον εμφανές εκ του μέχρι σήμερα αποτελέσματος, την έχει επιτείνει με τη συνεχιζόμενη ύφεση, χρονικά αλλά και οικονομικά. Μάλλον είμαστε η μοναδική χώρα μέλος του ΟΟΣΑ,[iii] η οποία εν καιρώ ειρήνης έχει υποστεί τόσο σημαντική αλλά και βίαιη μείωση του βιοτικού και κοινωνικού επιπέδου των κατοίκων της.

Η χώρα οδηγήθηκε να δανειστεί για να ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις της, κυρίως τις διεθνείς αλλά και τις εσωτερικές της, από το ΔΝΤ,[iv] τα κράτη μέλη της ΟΝΕ[v] και την ΕΚΤ[vi]. Οι δανειακές συμφωνίες οι οποίες υπογράφηκαν, διέπονται από το Αγγλοσαξονικό Δίκαιο, το οποίο δίνει σημαντικά πλεονεκτήματα στους πιστωτές μας. Οι συμφωνίες προέβλεπαν τη σημαντική μείωση του κόστους και την απελευθέρωση της αγοράς εργασίας, σημαντικό περιορισμό του Δημόσιου Τομέα της οικονομίας και σειρά από μεταρρυθμίσεις στην Αγορά ώστε αυτή να αποκτήσει πλήρη ελευθερία. Όπως ήταν φυσικό παρουσιάστηκαν σημαντικές αντιστάσεις από οργανωμένα συμφέροντα και από ομάδες ατόμων οι οποίοι εθίγονταν.

Η εσωτερική υποτίμηση και η υψηλή φορολόγηση οδήγησαν στο φαύλο κύκλο της ύφεσης. Οι πιστωτές λατρεύουν τα αριθμητικά δεδομένα και τις στατιστικές αδιαφορώντας για τον ανθρώπινο παράγοντα. Οι Έλληνες πολιτικοί πιεζόμενοι και εκείνοι από τα εγχώρια συμφέροντα και συντεχνιακές ομάδες, δεν προχωρούν στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, στο Δημόσιο αλλά και στον Ιδιωτικό Τομέα, με αποτέλεσμα το κόστος των απαιτήσεων για τη λειτουργία του Κράτους να το επωμίζεται ανισομερώς το σύνολο των πολιτών, ασχέτως αν το Ελληνικό Σύνταγμα (άρθρο 4, παράγραφος 5) αναφέρει ρητά «οι έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους».

Η κατάσταση του ανθρώπινου δυναμικού σήμερα στην Ελλάδα  περιγράφεται ως εξής: πληθυσμός: 10.815.197 άτομα, οικονομικά ενεργός: 3.360.334 άτομα (31,07%) , άνεργοι: 1.365.406 άτομα (27,3%) και συνταξιούχοι: 2.707.727 άτομα (25,03%)[vii]. Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί και αποδεικνύουν εμφανέστατα, το φαύλο κύκλο εντός του οποίου η χώρα στραγγαλίζεται και οδηγείται σε έναν αργό και επίπονο οικονομικό θάνατο. Τα δημοσιοοικονομικά μεγέθη τα οποία απαιτούν οι δανειστές μας έχουν επιτευχθεί με δραματική συνεισφορά του μεγαλύτερου μέρους των Ελλήνων Πολιτών και οι πολιτικοί μας οφείλουν να αντιληφθούν ότι τα όρια αντοχής της κοινωνίας έχουν προ πολλού ξεπεραστεί.

Αρκετά υπέστη αυτός ο λαός επί μια ολόκληρη τριετία. Μειώθηκαν μισθοί και συντάξεις, απωλέσθηκαν ασφαλιστικά και κοινωνικά δικαιώματα, απαξιώθηκε κινητή και ακίνητη περιουσία και υπέστη βίαιη και υπέρογκη φορολόγηση των εισοδημάτων αλλά και των λοιπών περιουσιακών στοιχείων. Και δυστυχώς όλα αυτά δεν κατάφεραν να ικανοποιήσουν την κάλυψη των δαπανών του δημόσιου τομέα, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις προκαλούν με το ύψος και τη χρήση τους. Η σθεναρά αντίσταση των διαφόρων ομάδων συμφερόντων στην κατάργηση μη αναγκαίων οργανισμών και υπηρεσιών του δημοσίου οδηγεί στη λήψη οριζοντίων μέτρων, τα οποία θίγουν το σύνολο των ελλήνων πολιτών.

Αρκετά έχουν ειπωθεί από πολλούς για την εισφοροδιαφυγή και την φοροδιαφυγή. Επιτέλους ας επιλεγεί και εφαρμοστεί ένα σύστημα ελέγχουν των εισφορών και των φόρων το οποίο να είναι αντικειμενικό και δίκαιο και να σταματήσουν οι συνεχείς αλλαγές στο φορολογικό  και στους εισπρακτικούς μηχανισμούς. Η τεχνολογία το επιτρέπει, οι πιστωτές μας το επιζητούν, τα απαραίτητα κονδύλια υπάρχουν, όπως και το ανθρώπινο δυναμικό, αλλά δυστυχώς τίποτε ουσιαστικό δεν πραγματοποιείται. Οι λύσεις της υπερφορολόγησης οι οποίες έχουν επιλεχθεί έχουν τα αντίθετα αποτελέσματα, είναι άδικες επί το πλείστον και οδηγούν  τους πολίτες σε αντιδραστικές πράξεις εισφοροδιαφυγής και φοροδιαφυγής.

Αρκετά έχουν γίνει αλλά ποτέ δεν επαρκούν. Οι δανειστές πιέζουν για επιπρόσθετα δημόσια έσοδα, ώστε να μη χρειαστεί να μας δώσουν επιπρόσθετα δάνεια, το χρέος ως προς το διαρκές συρρικνούμενο ΑΕΠ[viii] της χώρας κατ’ ομολογία και των ίδιων είναι μη εξυπηρετήσιμο. Η επικρατούσα πολιτική και εμπόλεμη κατάσταση στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Μεσογείου γενικότερα δημιουργεί συνεχή κύματα παρανόμων προσφύγων- μεταναστών τα οποία καταλήγουν στη χώρα μας ενώ επιτρέπετε μόνο να επαναπατριστούν ή να τους δοθεί άσυλο λόγω της συμφωνίας Σένγκεν.[ix] Ο δε τραπεζικός τομέας αδυνατεί να διαδραματίσει το ρόλο του στην αναθέρμανση της οικονομίας.

Αρκετά όμως ως λαός έχουμε αποδεχθεί τον περιορισμό της δημοκρατίας. Η χώρα έχει απολέσει την εθνική της κυριαρχία σε χείριστο βαθμό με αποτέλεσμα οι τεχνοκράτες εκπρόσωποί των δανειστών μας (τρόικα) να πρέπει να εγκρίνουν «σχεδόν τα πάντα», ώστε να υλοποιείται η ομαλή χρηματοδότηση της χώρας. Συγχρόνως ομάδες συμβούλων με αμοιβές διεθνούς επιπέδου μας «συμβουλεύουν» για πως η χώρα θα προχωρήσει στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Το βασικό διαχρονικό μας πρόβλημα είναι, ότι αφού τις γνωρίζαμε και τις είχαμε επισημάνει δεν αναλάμβανε η πολιτική ελίτ να τις προχωρήσει σκεφτόμενη σαφώς το πολιτικό κόστος, ενώ τώρα την ευθύνη την μετακυλύει  στην Τρόικα.

Αρκετά έχουμε ως λαός ανεχθεί τα τελευταία χρόνια. Η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα αλλά πάντα προσφέρει λύσεις. Ο εξοστρακισμός[x] δεν υφίσταται σήμερα ως πολιτική πράξη αλλά δύναται να χρησιμοποιηθεί, μέσω της ψήφου, για την απομάκρυνση από την πολιτική σκηνή όλων εκείνων των πολιτικών οι οποίοι έβλαψαν την Ελληνική Δημοκρατία. Ο λαός έχει ωριμάσει από την κρίση και μπορεί να κρίνει σωστά και δίκαια. Αλλά και οι δανειστές οφείλουν να αντιληφθούν ότι υπάρχει όριο στην κοινωνική και εθνική μείωση ενός λαού. Δεν επιτρέπετε εντός της ΕΕ να υφίστανται στρατηγικοί σχεδιασμοί λεηλασίας του εθνικού πλούτου ενός κράτους μέλους με την υποθήκευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του.

Αρκετά όμως με τις υπερβολές και φλυαρίες των πολιτικών μας. Ο Ελληνικός λαός οφείλει στον εαυτό του, στην ιστορία του, στον πολιτισμό του, αλλά και στο μέλλον των παιδιών του να αναλάβει τις ευθύνες του άμεσα και εντός των ορίων της δημοκρατίας. Η λύση δεν θα δοθεί από την υπάρχουσα πολιτική ελίτ, η οποία αν την κατείχε θα την υποδείκνυε, αλλά και θα την εφάρμοζε. Η αναγέννηση της χώρας, όταν θα έλθει, θα προέλθει από υγιείς και νέες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες θα έχουν ως στόχο την ευημερία της καθώς και των πολιτών της. Οι υφιστάμενες πολιτικές δυνάμεις έχουν ολοκληρώσει τον πολιτικό κύκλο ζωής τους και όσο συντομότερα το αντιληφθούν, τόσο γρηγορότερα θα προκύψει η λύση.

Αρκετά παραμείναμε σιωπηλοί και απαθείς, αρκετά ανεχθήκαμε το βιοτικό και  κοινωνικό μας υποβιβασμό, αρκετά αναβάλαμε τις αντιδράσεις μας. Έφτασε η χρονική στιγμή να μετατραπούμε όλοι σε ενεργούς πολίτες σε τοπικό, σε περιφερειακό και σε εθνικό επίπεδο. Είναι η στιγμή που αυτή η γενιά οφείλει να μιμηθεί  τους Αθηναίους έναντι των Περσών, τους Ραγιάδες έναντι των Τούρκων, τους πατεράδες / παππούδες της έναντι των Ιταλών.  Αυτό απαιτεί πλέον η δημοκρατία μας, η ιστορία μας αλλά και η παρακαταθήκη μας στο μέλλον των παιδιών μας. Ας ενώσουμε την ενέργειά μας με άλλους συμπολίτες μας και ας βροντοφωνάξουμε επιτέλους τα θέλω των ελπίδων μας, γιατί  «φωνή λαού, φωνή θεού»[xi].

ΒΟΡΕΙΟΣ

---

[i] Ελληνική Οικονομική Κρίση: Στα μέσα του 2010, και μετά τη διαπίστωση ότι υο δημοσιονομικό έλλειμμα της Ελλάδας έκλεισε για το 2009 σε επίπεδα πολύ πάνω από αυτά της βιωσιμότητάς του, η ελληνική κυβέρνηση αδυνατούσε να δανειστεί με λογικά επιτόκια από τις αγορές χρήματος για τη χρηματοδότηση του τρέχοντος δημοσιονομικού ελλείμματος και την αναχρηματοδότηση του χρέους. Αποτέλεσμα αυτών θα ήταν ο άμεσος κίνδυνος χρεοκοπίας και στάσης πληρωμών του Ελληνικού Δημοσίου και έτσι επιλέχθηκε από την πολιτική ηγεσία η λύση δανεισμού από την ΕΕ και το ΔΝΤ.

[ii]  Νοικοκύρης: περιγράφει την προκοπή ενός ανθρώπου, την αξιοσύνη του, τον κόπο και τα αγαθά τα οποία κέρδισε και διατήρησε από την εργασία του.

[iii] ΟΟΣΑ: Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης,  είναι διεθνής οργανισμός εκείνων των αναπτυγμένων χωρών (33 χώρες μέλη)  που υποστηρίζουν τις αρχές της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς.

[iv] ΔΝΤ: Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, είναι διεθνής οργανισμός ο οποίος επιβλέπει το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα παρακολουθώντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες αλλά και τα ισοζύγια πληρωμών,  προσφέροντας οικονομική και τεχνική βοήθεια όταν του ζητηθεί.

[v] ΟΝΕ: Η Οικονομική και Νομισματική Ένωση, από τα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) σήμερα, τα 17 έχουν υιοθετήσει το ευρώ, δηλαδή συμμετέχουν πλήρως στο Τρίτο Στάδιο της ΟΝΕ .

[vi] ΕΚΤ: Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, είναι η κεντρική τράπεζα για το ενιαίο νόμισμα της Ευρώπης, το ευρώ. Το βασικό καθήκον της ΕΚΤ είναι να διατηρεί την αγοραστική δύναμη του ευρώ, συνεπώς, τη σταθερότητα των τιμών στη ζώνη του ευρώ (δηλαδή στην ΟΝΕ).

[vii] ΕΣΑ: Ελληνική Στατιστική Αρχή, Δελτίο Τύπου, Αύγουστος 2013.

[viii] ΑΕΠ: Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, είναι το σύνολο όλων των προϊόντων και αγαθών τα οποία παράγει η οικονομία μιας χώρας σε διάστημα ενός έτους, εκφρασμένο σε χρηματικές μονάδες.

[ix] ΣΕΝΓΚΕΝ:Η Συμφωνία ή η Συνθήκη Σένγκεν ισχύει με την εφαρμογή της συνθήκης του Άμστερνταμ το Μάιο του 1999 και καταργεί τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, χερσαία (συμπεριλαμβάνονται και τα αεροδρόμια) και θαλάσσια μεταξύ των χωρών της ΕΕ για υπηκόους της αλλά και τρίτους οι οποίοι όμως εισήλθαν νόμιμα (από τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, όπως αυτά της Ελλάδας).

[x] ΕΞΟΣΤΡΑΚΙΣΜΟΣ: Είναι πολιτικό μέτρο (απομάκρυνσης για 10 χρόνια) το οποίο ελάμβανε η πολιτεία, στην αρχαία Ελλάδα και κυρίως στην Αθήνα, ενάντια σ' εκείνους τους διάσημους άντρες (κυρίως δημόσιους) που θεωρούνταν, για κάποιο λόγο, επικίνδυνοι για το δημοκρατικό πολίτευμα.

[xi] Ρητό: μετάφραση σε Φωνή λαού, φωνή Θεού, του Vox populi, vox dei (λατινικά).

Η στέρηση της ευημερίας

Την πραγματική εικόνα για τη δραματική κατάσταση, στην οποία έχουν περιέλθει τα ελληνικά νοικοκυριά λόγω της κρίσης και της υπερβολικής μείωσης των εισοδημάτων τους αποκαλύπτουν σαφέστατα τα στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα (5/11/2013) η έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την ευημερία (Well Being), η οποία  μετρά το ανθρώπινο κόστος της κρίση .

Η έκθεση αναφέρει ότι στο σύνολο των 11 κριτηρίων τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί για να μετρηθεί η ευημερία, η Ελλάδα βρίσκεται μόνο στα τρία από αυτά πάνω από το μέσο όρο των 34 αναπτυγμένων χωρών του ΟΟΣΑ, ενώ είναι κάτω από το μέσο όρο στα υπόλοιπα οκτώ. Αναλυτικά, στα κριτήρια για την κατάσταση της υγείας, την ισορροπία μεταξύ εργασίας και ζωής και την προσωπική ασφάλεια  είναι επάνω από το μέσο όρο. Χαμηλότερα από το μέσο όρο είναι στα κριτήρια  της εκπαίδευσης και στις δεξιότητες, στο εισόδημα και στον πλούτο, στην ενασχόληση με τα κοινά, στις θέσεις εργασίας και στις αποδοχές, στις κοινωνικές διασυνδέσεις, στην κατοικία, στην υποκειμενική ευημερία και στην ποιότητα του περιβάλλοντος.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η Ελλάδα κατέγραψε μεταξύ του 2007 και του 2011 σωρευτική μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών κατά 23%, η οποία είναι η μεγαλύτερη μεταξύ των χωρών του Οργανισμού. Η μεγαλύτερη επίπτωση της κρίσης, όπως αναφέρει η έκθεση,  με αρνητική επίδραση στην ευημερία των πολιτών προήλθε από τη μείωση της απασχόλησης και την επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας. Το ποσοστό της απασχόλησης μειώθηκε κατά 10% από το 2007 έως το 2012, ενώ και το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας αυξήθηκε κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες.

Η αύξηση της ανεργίας έχει επιφέρει καίρια τις αρνητικές επιπτώσεις στην ικανοποίηση των Ελλήνων στη διαβίωσή τους. Το ποσοστό των κατοίκων οι οποίοι δηλώνουν πολύ ικανοποιημένοι από τη διαβίωσή τους μειώθηκε από το 59% το 2007 στο 34% το 2011, το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Κατά τη διάρκεια της κρίσης μειώθηκε επίσης η εμπιστοσύνη των Ελλήνων στους θεσμούς αλλά και στον τρόπο λειτουργίας της Ελληνικής δημοκρατίας. Το ποσοστό των Ελλήνων πολιτών οι οποίοι  δηλώνουν ότι εμπιστεύονται την κυβέρνηση μειώθηκε από το 38% στο 13% μεταξύ των ετών 2007 και 2012. Επίσης, το 31% των εργαζομένων Ελλήνων ανέφερε στην έρευνα ότι απασχολείται σε ένα κάκιστο εργασιακό περιβάλλον,  με το ποσοστό αυτό να  είναι σημαντικά μεγαλύτερο από το μέσο όρο των ευρωπαϊκών χωρών.

Η επιστροφή στην ευημερία προϋποθέτει ανάσχεση της ύφεσης και την επίτευξη θετικών ρυθμών ανάπτυξης, η οποία δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να επιστρέψει η πραγματική οικονομία σε κατεύθυνση μεγέθυνσης. Σταθερή πορεία ανάπτυξης της οικονομίας δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί με συνεχώς συρρικνωμένο το εισόδημα  των νοικοκυριών, ενώ ταυτόχρονα οι  τιμές των αγαθών και υπηρεσιών να συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, γεγονός το οποίο επηρεάζει αρνητικά την εγχώρια ζήτηση.

Η σταδιακή αποκατάσταση των ομαλών συνθηκών της ροής των χρηματοδοτήσεων  στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα επιτρέψει να εδραιωθεί η πολυπόθητη αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας και να δημιουργηθούν εκ νέου θέσεις εργασίας. Οι χρηματοδότηση μπορεί να γίνει συνδυαστικά μέσω των τραπεζών, με την απορρόφηση  πόρων του ΕΣΠΑ και με την προσέλκυση επενδύσεων, ελληνικών και ξένων. Η συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής οφείλει να σταματήσει τις περικοπές των εισοδημάτων στα Ελληνικά νοικοκυριά και παράλληλα να συνδυαστεί με στοχευμένες αναπτυξιακές παρεμβάσεις στην πραγματική οικονομία, ώστε να δημιουργηθούν επιτέλους οι απαραίτητες συνθήκες αναθέρμανσης της Ελληνικής οικονομίας.

Ποιος θα αντέξει περισσότερο;

Του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών

Το success story δε φαίνεται και τόσο επιτυχημένο!. Η ευφορία για μεγάλο πρωτογενές πλεόνασμα έχει δώσει τη σειρά της στον σκεπτικισμό. Πράγματι τα 2,7 δις ευρώ, που καταγράφηκαν ως πρωτογενές πλεόνασμα το πρώτο επτάμηνο του 2013, «ξεφούσκωσαν» για να φτάσουν το Δεκέμβριο τα 200 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις.

Η μια εταιρία μετά την άλλη μετακομίζει την έδρα διοίκησής της, λόγω έλλειψης ρευστότητας στο εσωτερικό. Το 2014, σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, θα χρειαστούμε επιπλέον 4 δις ευρώ επιπλέον για να καλύψουμε τις ανάγκες μας ενώ η ανεργία έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο όριο.

Από την άλλη τα αυτονόητα στη χώρα μας ακόμη είναι σε… λίστα αναμονής ως προς την εφαρμογή τους. Έτσι ενδεικτικά σημειώνουμε, ότι το λαθρεμπόριο καυσίμων καλπάζει και τα όσα προτείνονται για τον περιορισμό του περπατούν με ρυθμό χελώνας. Επίσης, η σπατάλη στις προμήθειες υγείας, όπως και το παρεμπόριο καλά κρατούν.

Οι ατέρμονες συζητήσεις μεταξύ τρόικας και κυβέρνησης δείχνουν το εύρος της αντοχής των δυο μερών. Εκείνο όμως που εύκολα διαπιστώνεται από την μέχρι σήμερα εμπειρία είναι το εξής: Η τρόικα δεν είναι διατεθειμένη να τα «βροντήξει» ακολουθώντας την πρακτική της επιτροπής εκείνης των ΗΠΑ, που διαχειριζόταν τα χρήματα του σχεδίου Μάρσαλ στην Ελλάδα μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Οι τροϊκανοί φαίνεται ότι έχουν περισσότερες αντοχές από τους Αμερικανούς, καθώς τελευταίοι έδειξαν ότι απελπίζονται σχετικά εύκολα.      

Η τρόικα επισκέπτεται την Ελλάδα κάθε τρίμηνο ανελλιπώς, όταν σε Ιρλανδία, Πορτογαλία και Κύπρο, με μια επίσκεψη συμφώνησε και έκλεισε όλα τα επίμαχα ζητήματα.     

«Είναι δυνατόν να είστε τόσο αναποτελεσματικοί, παίζοντας άλλοτε με τη λίστα Λαγκάρντ και άλλοτε με τα αυτονόητα που δεν τολμήσατε να κάνετε εδώ και τόσα χρόνια για να σώσετε ό,τι έχει απομείνει από την υπό κατάρρευση οικονομία σας;»

            Τα προαναφερθέντα θα μπορούσαν να είναι το ξέσπασμα ενός υπουργού οικονομικών της ΕΕ στο πλαίσιο ενός Συμβουλίου Υπουργών ή ακόμη ενός αρχηγού κράτους εν μέσω ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατά τη συζήτηση της νέας χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας μετά το 2013!

            Όσα όμως δεν τολμούν να δηλώσουν οι πολιτικοί ηγέτες της ΕΕ, τα γράφει όλο και πιο συχνά ο διεθνής τύπος, αποκαλώντας τους πολιτικούς μας ηγέτες ανοικτά πια, άλλοτε ανήθικους (Ουάσιγκτον Ποστ) και άλλοτε αναποτελεσματικούς (Σπίγκελ). Βέβαια, μπορεί όλη αυτή η κουστωδία κατά του πολιτικού κόσμου της χώρας να εξυπηρετεί κάθε μορφής σκοπιμότητες και συμφέροντα. Από τη στιγμή όμως που τους προσφέρουμε εμείς το μαχαίρι, τότε αυτοί δεν έχουν παρά να το χρησιμοποιήσουν!.

            Συνειδητά ή μη, οι αναποτελεσματικοί πολιτικοί μας, κάνουν με τις επιλογές τους, πλουσιότερο το διεθνές χρηματιστηριακό κεφάλαιο, λειτουργώντας άλλοτε σαν φερέφωνά του και άλλοτε ενδεχομένως με τη θέλησή τους. Το δεύτερο μπορεί να συμβεί στις περιπτώσεις όπου αποδειχθεί ότι νέμονται μέρος των κερδών που αποκομίζουν κάθε λογής πιστωτές, με τη βοήθεια των αποφάσεων ή της ολιγωρίας  τους.

            Τι κέρδη άραγε εξασφάλισε η κατάρρευση των χρηματιστηρίων –μετά από άνοδο επτά ημερών, λόγω των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής της 26^ης Οκτωβρίου 2011– σε όσους πρόβλεψαν, μάντεψαν ή γνώριζαν τη δήλωση του Γ. Παπανδρέου της 2 Νοεμβρίου περί δημοψηφίσματος για παραμονή της χώρας στο ευρώ; Τι κέρδη εξασφάλισαν λοιπόν όσοι μεγαλοχρηματιστές αγόρασαν φθηνά μετοχές στις 26 Οκτωβρίου, τις οποίες πούλησαν ακριβά λίγο πριν τη δήλωση της 2 Νοεμβρίου;

            Τι κέρδη εξασφάλισε επίσης στο διεθνές χρηματιστηριακό κεφάλαιο, η δυναμική που προκάλεσε υπέρ των διεθνών πιστωτών, ο τελευταίος υπέρμετρος δανεισμός της χώρας, από το 2005-2010, πριν λοιπόν την προδιαγεγραμμένη και γνωστή στους ειδήμονες κατάρρευσή της; Να υπενθυμίσουμε ότι στο όνομα της επανεκλογής του, ο τότε πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής αύξησε σε πέντε χρόνια, έτσι ανέμελα, κατά 30 δις ευρώ τις καταναλωτικές (και όχι τις επενδυτικές) δαπάνες τους κράτους!.

Η μεταρρύθμιση στο Δημόσιο…

Η μεταρρύθμιση του Ελληνικού Κράτους αποτελεί βασικό αίτημα των πιστωτών μας και διαρκή πονοκέφαλο των κυβερνώντων. Και οι μεν πιστωτές την υποστηρίζουν διότι έτσι πιστεύουν θα διορθωθούν οι προβληματικές δομές και η στελέχωσή του, οι οποίες κατά την άποψή τους βοήθησαν σημαντικά στο να οδηγηθεί η χώρα στη σημερινή κατάσταση. Οι δε κυβερνώντες διστάζουν να τις προχωρήσουν γιατί οι προβληματικές δομές και η στελέχωση του Κράτους, αποτελούν δικό τους διαχρονικό επίτευγμα η αναδόμηση του οποίου εμπεριέχει σημαντικό πολιτικό κόστος που για αρκετούς είναι αδιανόητο.

Αποτελεί βέβαια γεγονός ότι και οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων αυτών για τη στήριξη της μελλοντικής αναπτυξιακής πορείας της χώρας. Οι μεν πιστωτές μέσω αυτών επιζητούν να επιτύχουν την άμεση μείωση των λειτουργικών εξόδων και της μισθοδοσίας με αποτέλεσμα η σχετική μείωση των δαπανών του Κράτους να επιφέρει το ζητούμενο πρωτογενές πλεόνασμα, άρα όχι επιπρόσθετες πιστώσεις. Οι δε κυβερνώντες να μειώσουν τις δαπάνες με συνεχείς σταδιακές συνταξιοδοτήσεις και μετατάξεις ενώ ως προς τις δομές οι παρεμβάσεις τους είναι επιλεκτικές και περιορισμένες. 

Οι μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα οδηγήσουν στην πραγματική αναδόμηση του Κράτους δεν γίνονται με ημίμετρα ή μόνο με περικοπές δαπανών αλλά με ορθολογικό σχεδιασμό. Αρχικά θα πρέπει να αποφασισθεί τι Κράτος θέλουμε και δεύτερον πως θα πρέπει να είναι ο Δημόσιος Τομέας ο οποίος θα το στηρίζει. Στη συνέχεια σχεδιάζονται οι βασικές δομές του Δημοσίου και οι αρμοδιότητες του κάθε Τομέα, δηλαδή από την Προεδρία της Δημοκρατίας μέχρι το τελευταίο Υπουργείο και στη συνέχεια το αυτό γίνεται για κάθε κατώτερο επίπεδο της Δημόσιας Διοίκησης. Έτσι επιτυγχάνεται ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων σε όλα τα επίπεδα διοίκησης ώστε να μην υφίστανται επικαλύψεις.

Οι δομές του κάθε φορέα πρέπει να περιγράφονται απλά και με σαφήνεια. Ουσιαστικά είναι απαραίτητο γίνει η περιγραφή καθηκόντων και αρμοδιοτήτων της κάθε θέσεως ευθύνης αλλά και του απλού υπαλλήλου. Η περιγραφή αυτή θα οδηγήσει στην καταγραφή των προσόντων και εμπειρίας η οποία απαιτείται για την ανάληψη της θέσης αυτής. Στη συνέχεια θα πρέπει να γίνει αξιολόγηση του υπάρχοντος ανθρώπινου δυναμικού και η κατάταξή του σε πίνακες με βάση τα προσόντα και τις εμπειρίες του. Οι τοποθετήσεις είναι δυνατόν να γίνουν και σύμφωνα με αιτήματα των ενδιαφερομένων με βάση τους πίνακες, η δε λογική αυτή δεν είναι τίποτε άλλο από τυπική διαδικασία που ακολουθείται παγκόσμια.

Αν λοιπόν οι πιστωτές και οι κυβερνώντες επιθυμούν με τη μεταρρύθμιση στο Δημόσιο Τομέα να στηρίξουν την ανάκαμψη και τη μελλοντική ανάπτυξη της χώρας οφείλουν να την πραγματοποιήσουν ορθολογικά και με κανόνες. Η επιμονή στη μείωση απλώς των δαπανών με αντίστοιχες μειώσεις του λειτουργικού κόστους και με την απομάκρυνση,  τη μετάταξη ή ακόμη και τη συνταξιοδότηση ανθρώπινου δυναμικού χωρίς σχέδιο αποτελούν βραχεία αριθμητική αντιμετώπιση και όχι τη λύση των γενεσιουργών αιτίων του προβλήματος. Δεν χρειάζονται πλέον αποσπασματικές ενέργειες επικοινωνιακού εντυπωσιασμού, αλλά συνολικός στρατηγικός σχεδιασμός του Δημόσιου Τομέα και στη συνέχεια πράξεις υλοποίησής του, διαφορετικά η όλη προσπάθεια απλώς θα μειώσει μεν τις δαπάνες αλλά ‘θυσιάζοντας’ ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο ίσως σε πολλές περιπτώσεις θα ήταν απαραίτητο στην επιτυχή υλοποίηση της ζητούμενης μεταρρύθμισης.

Επιτέλους ένα Ελληνικό Σχέδιο!!!

Η Ελλάδα βρίσκεται στον πέμπτο χρόνο συνεχούς Ύφεσης, με το Ακαθάριστο Εθνικό της Προϊόν (ΑΕΠ) μειούμενο κατά 25%, την Ανεργία να ανέρχεται στο 30%, με το πραγματικό Έλλειμμα του Δημοσίου Προϋπολογισμού στο 5,5% και το Δημόσιο χρέος της να φθάνει στο 188% του ΑΕΠ. Απλά και μόνο η ανάγνωση των στοιχείων αυτών, παρουσιάζουν τη ζοφερή εικόνα της ελληνικής οικονομικής πραγματικότητας.

Στην κρίσιμη αυτή περίοδο η Ελλάδα αποδέχτηκε τη χρηματοδότηση από τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Οι πιστώσεις αυτές δυστυχώς χορηγήθηκαν, ώστε οι δανειστές μας να κερδίσουν χρόνο και να μετατρέψουν το Ελληνικό χρέος από ιδιωτικό σε κρατικό και συγχρόνως να το μεταφέρουν από το Ελληνικό στο Αγγλοσαξονικό Δίκαιο.

Παράλληλα η γνωστή σε όλους μας τρόικα (ΕΕ,ΔΝΤ,ΕΚΤ) έχει ζητήσει την εφαρμογή ενός προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής με στόχο να σταματήσει τα ελλείμματα του προϋπολογισμού και η χώρα να αποκτήσει πρωτογενές πλεόνασμα ώστε να αποπληρώσει τα δανεικά κεφάλαια. Η εφαρμογή της πολιτικής αυτής μέσω των μνημονίων έχει αποδείξει ότι η Ελληνική Οικονομία με τις γηγενείς αδυναμίες της αδυνατεί να ανακάμψει.

Απαιτείται η εκπόνηση ενός Ελληνικού Σχεδίου Ανάπτυξης το οποίο θα λαμβάνει υπόψη όλες τις παραμέτρους της ελληνικής πραγματικότητας. Ένα σχέδιο ρεαλιστικό και υλοποιήσιμο, με στόχους ανάπτυξης της οικονομίας σε συγκεκριμένους και επιλεγμένους τομείς σύμφωνα με τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας και όχι με τα συμφέροντα των διαφόρων κοινωνικών ομάδων αλλά και επιχειρηματικών ομίλων.

Η ευθύνη αυτή δεν ανήκει αποκλειστικά μόνο στην πολιτική ελίτ της χώρας, αλλά και στο επιστημονικό δυναμικό της το οποίο θα έπρεπε να αναλάβει αυτόνομα και την εκπόνηση του. Ίσως μάλιστα και η εκπόνηση σχεδίων με διαφορετικές προσεγγίσεις να έδινε τη δυνατότητα επιλογής της συνισταμένης αυτών, ως περισσότερο ιδανικής για την έξοδο της χώρας από τη κρίση και την πορεία της προς μια συντεταγμένη ανάπτυξη.

Το Ελληνικό Σχέδιο Εξόδου από την κρίση θα πρέπει να λάβει συγκεκριμένους στόχους για μεταρρυθμίσεις και πρωτοβουλίες, δυστυχώς μέσα σε ένα πλαίσιο στο οποίο  θα επέλθει σε συμφωνία με τους δανειστές μας και να έχει ως επίκεντρο:

•        Την ενίσχυση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία
•          Την εγγύηση των καταθέσεων και λοιπών αποταμιεύσεων
•          Την ενίσχυση επιλεγμένων κλάδων της οικονομίας
•          Την κοινωνική προστασία σε όλους τους τομείς
•          Τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών
•          Την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος
•          Την ουσιαστική πάταξη της φοροδιαφυγής
•          Την αναδιοργάνωση της λειτουργίας του κράτους
•          Τη δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος
•          Τη δημιουργία κινήτρων για νέες θέσεις εργασίας
•          Τη μεταρρύθμιση του συστήματος Δικαίου και των Νόμων
•          Την απομείωση του ελληνικού χρέους, ώστε να είναι βιώσιμο