Η Ευρώπη οδηγείται στην κόλαση αν δεν λάβει σωστές αποφάσεις

Η Ευρωπαϊκή πολιτική τάξη στάθηκε αδύνατο να κατανοήσει την αδηφαγία των αγορών η οποία ξεκίνησε διεθνώς από το 2008. Οι συνθήκες δανεισμού γενικά διαμορφώνονται συνεχώς προς το χειρότερο ποσοτικά αλλά και ποιοτικά. Αρχικά η Ευρωπαϊκή Ηγεσία έκρυψε την ανικανότητά της πίσω από το «ξεχωριστό» Ελληνικό πρόβλημα και στη συνέχεια άρχισε να σταδιακά να εμφανίζει και άλλα προβλήματα όπως της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, του Βελγίου και σε λίγο αναμένεται αυτό της Γαλλίας. Η τελευταία από ηγέτιδα και προστάτιδα των χωρών της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας έγινε απλό φερέφωνο της Γερμανίας χωρίς να αποφύγει τελικά την οικονομική της αξιολογική υποβάθμιση.

Το «ξεχωριστό» Ελληνικό πρόβλημα θα μπορούσε να επιλυθεί άμεσα από την ΕΚΤ και όχι να γίνει αντικείμενο παγκόσμιου προβληματισμού και μνημονιακής λύσης η οποία οδήγησε στην ύφεση. Η ίδια συνταγή του ΔΝΤ και της Γερμανίας εφαρμόζεται σε κάθε χώρα με προβλήματα υπερβολικού χρέους ή ελλειμμάτων. Αποτέλεσμα της δημοσιονομικής λιτότητας είναι η ύφεση με αρνητικό αποτέλεσμα στα ελλείμματα, το χρέος και στη διάθεση των τραπεζικών ιδρυμάτων να χορηγήσουν πιστώσεις.

Οι τράπεζες αποτελούν το θεμέλιο λίθο του συστήματος. Οι Ευρωπαϊκές τράπεζες κατέχουν σημαντικού ύψους ευρωπαϊκά ομόλογα με συνέπεια να μειώνεται τόσο η κερδοφορία όσο και η αξιοπιστία τους. Για όλες τους σχεδόν η εξεύρεση κεφαλαίων  από την ελεύθερη αγορά είναι δύσκολη έως αδύνατη. Η νέα απόφαση της Βασιλείας να αυξηθούν τα κεφάλαια των τραπεζών 1^st Tier από 8% σε 9% οδηγεί σε ανακεφαλαιοποίηση και αύξηση των ιδίων κεφαλαίων τους. Οι τράπεζες πρέπει ή να μειώσουν τη μετοχική συμμετοχή των μετόχων, μέσω της εισαγωγής νέου κεφαλαίου(share dilution) ή να προχωρήσουν σε απομόχλευση με μείωση των πιστώσεων και είναι οφθαλμοφανές τι αποφασίζουν τελικά. Η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά είναι η βασική συνέπεια αυτού, όπως επίσης και η επιτακτική ανάγκη ανακεφαλαιοποίησης τους με 200 και πλέον δις ευρώ.

Η δημιουργία του ευρωπαϊκού μηχανισμού στήριξης για τον δανεισμό των χωρών της Ευρωζώνης (EFSF) οδηγήθηκε από την ίδια τη Γερμανία σε απαξίωση αφού δεν του επετράπη το τραπεζικό δικαίωμα και έπρεπε να αναζητά κεφάλαια από τη διεθνή αγορά με εγγύηση και των κρατών που είχαν την ανάγκη του εκτός βέβαια της Ελλάδος.

Ξαφνικά όλοι στην Ευρώπη ανακάλυψαν ότι η κρίση είναι συστημική! Η Γερμανία διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει ικανοποιητική απάντηση στην κρίση! Μετά από χρονική υστέρηση τριών ετών η Ευρώπη διαπίστωσε το πρόβλημα! Οι Γερμανοί προτείνουν την αντικατάσταση του EFSF με ένα νέο οικονομικό εργαλείο το Ευρωπαϊκό Ταμείο Εξόφλησης (European Redemption Fund). Αυτό αναμένεται να συγκεντρώσει το χρέος όλων των χωρών της Ευρωζώνης που ξεπερνά το 60% του ΑΕΠ τους. Σε αντιστάθμισμα οι υπερχρεωμένες και ελλειμματικές χώρες θα υποστούν οικονομική κηδεμονία και παράλληλα θα υποχρεωθούν να κατοχυρώσουν συνταγματικά τη μείωση του χρέους που υπερβαίνει το 60% του ΑΕΠ τους.

Η πιο απλή και εφικτή λύση για να μπορέσει η Ευρωζώνη να αναπνεύσει από το σφιχτό εναγκαλισμό της ύφεσης είναι να επιτραπεί στην ΕΚΤ να ασκήσει τα καθήκοντα μιας πραγματικής Κεντρικής Τράπεζας και όχι ενός αντιπληθωριστικού κέρβερου. Η Γερμανία και μια σειρά χωρών δορυφόρων της πρέπει να αντιληφθούν ότι η κρίση τρέχει με γρήγορους ρυθμούς και η Ευρώπη αντί να οδηγεί τις εξελίξεις τις ακολουθεί. Αν η άρχουσα Ευρωπαϊκή πολιτική τάξη δεν αλλάξει σύντομα απόψεις, στόχους και σχέδια, τότε θα είναι πολύ αργά για την ίδια την Ευρωζώνη και ίσως για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και για αυτούς που δεν αντιλαμβάνονται που μας οδηγούν. 

Η συμφωνία της 27ης Οκτωβρίου 2011 και οι συνέπειες…

Ίσως για πρώτη φορά, από την είσοδο της χώρας στην ευρωζώνη, διαπιστώσαμε μια ιδιαίτερα αυξημένη πίεση - εκβιασμούς για να αποδεχθούμε τη συμφωνία κορυφής της 27^ης Οκτωβρίου. Τα ωμά χρονικά και μη τελεσίγραφα και οι αυστηρές δηλώσεις – προειδοποιήσεις των εταίρων – δανειστών μας, σε ανώτατο μάλιστα πολιτικό επίπεδο, οδήγησαν στην απώλεια της πρωθυπουργίας από τον κ Γ. Παπανδρέου και το σχηματισμό νέας κυβέρνησης υπό τον κ. Λ. Παπαδήμο, την οποία σήμερα υποστηρίζουν τα τρία από τα επίσημα κόμματα του Ελληνικού Κοινοβουλίου και άλλες πολιτικές δυνάμεις. Εκείνο το οποίο όμως πρέπει να διευκρινίσουμε είναι, αν η συνδυασμένη αυτή πίεση προέρχεται από την αστοχία της πρότασης για το δημοψήφισμα ή για κάποιον άλλο περισσότερο σοβαρό λόγο.

Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να λάβει μια σειρά αυστηρών μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής αρχικά για να μην χρεοκοπήσει και στη συνέχεια για να μην αποβληθεί από την ευρωζώνη. Το τελευταίο μάλιστα έπεισε και την αξιωματική αντιπολίτευση, να αλλάξει την πολιτική της, για να μην χρεωθεί λόγω αδιαλλαξίας την έξοδο της χώρας από το ευρώ. Ο σκοπός του πολιτικού τελεσιγράφου της Ευρωζώνης, με την συνεπικούρηση του ΔΝΤ, είναι να ψηφισθεί από την ελληνική βουλή η συμφωνία της 27^ης Οκτωβρίου με 180 ψήφους ώστε να αναγνωρίζεται ως διεθνής σύμβαση που εκχωρεί εθνική κυριαρχία στους δανειστές μας. Τι σημαίνει αυτό:

Μέχρι σήμερα, αν και νομικά υφίστανται σημαντικές αμφισβητήσεις, υπάγονται στο αγγλοσαξονικό δίκαιο μόνο 45 δις € τα οποία εκταμιεύτηκαν από το πρώτο πακέτο στήριξης. Αν ψηφισθεί η αναδιάρθρωση που προβλέφθηκε στη συμφωνία της 27-10-11 σχεδόν όλο το ελληνικό χρέος θα διέπεται, σύμφωνα με έγκυρες νομικές εκτιμήσεις από το αγγλοσαξονικό δίκαιο, το οποίο προστατεύει επιπρόσθετα τα δικαιώματα των δανειστών με κίνδυνο η χώρα να απολέσει αντίστοιχο τμήμα από το δημόσιο πλούτο της.

Η Ελλάδα έχει οδηγηθεί σε μια βαθιά ύφεση και υψηλότατη ανεργία λόγω της εφαρμογής των συμφωνιών με την τρόικα. Για να μας «δανείσουν» περιορίστηκαν τα εισοδήματα μισθωτών και συνταξιούχων, μειώθηκαν οι ενισχύσεις σε ευπαθή κοινωνικά στρώματα, νοσοκομεία, παιδεία, ασφάλεια, άμυνα. επενδύσεις και μια ολόκληρη χώρα έχει οδηγηθεί σε ένα καταστροφικό δρόμο ύφεσης χωρίς ελπίδα ανάκαμψης. Βέβαια μας έχουν υποσχεθεί ότι αν τηρήσουμε όλα όσα «τώρα» μας ζητούν τότε το 2021 θα βρεθούμε να χρωστάμε το ίδιο ποσοστό χρέους με το 2009 δηλαδή περίπου 120% του ΑΕΠ.

Η πιέσεις για την αποδοχή των συμφωνιών της 27^ης Οκτωβρίου περιέχουν και περιορισμένο (άμεσο) χρονικό ορίζοντα, από το φόβο να σκάσει «το χρέος» της Ιταλίας πριν ληφθούν οι αποφάσεις για το μέλλον της Ευρωζώνης και της Ελλάδος. Σήμερα η Ελλάδα κρατά ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στα χέρια της γιατί το 90% περίπου του ελληνικού χρέους διέπεται από το Ελληνικό Δίκαιο και από τους νόμους που ψηφίζει η Βουλή των Ελλήνων. Η νέα Κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάσει με προσοχή αν οι αποφάσεις της 27^ης Οκτωβρίου που καλείται να ψηφίσει στο σύνολό τους, αποσκοπούν στην παραμονή της χώρας στο ευρώ και τη διάσωσή της, όπως υποστηρίζεται από όλους τους εταίρους – πιστωτές μας  ή μήπως αντίθετα λειτουργούν αποκλειστικά για το συμφέρον τους, δηλαδή την εξασφάλιση μόνο των τραπεζών τους και των δανείων τους και δεν ενδιαφέρονται για την μελλοντική πορεία της χώρας και την ανάπτυξη της οικονομίας της.

Η μέχρι σήμερα πορεία των συμφωνιών μας με την τρόικα έχει μειώσει το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων και παράλληλα τον παραγωγικό-συναλλακτικό ιστό της χώρας με αποτέλεσμα η επίσημη ανεργία να καλπάζει προς το 20% του πληθυσμού της. Όλα τα παραπάνω δημιουργούν το συμπέρασμα ότι αν δεν προβλεφθεί ανάπτυξη ή αναθέρμανση της πραγματικής οικονομίας δεν υπάρχει «ελπίδα» για τη Ελλάδα. Αν οι συμφωνίες οδηγούν στην ικανοποίηση των πιστωτών μας και στην υποθήκευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων της χώρας και συνεπώς  του μέλλοντος του λαού της τότε πρέπει να επανεξεταστεί το πλαίσιό τους με σοβαρότητα και σύνεση.

Η υπαγωγή του χρέους στο ελληνικό δίκαιο προσδίδει σήμερα ένα σοβαρό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα στη νέα Κυβέρνηση, το οποίο θα πρέπει να εκμεταλλευτεί όχι για να εκβιάσει τους εταίρους- πιστωτές μας, αλλά για να επιτύχει μια τελική συμφωνία η οποία θα αποκαθιστά την τιμή και αξιοπρέπεια του ελληνικού λαού και θα του δίνει το αναφαίρετο δικαίωμά να ατενίζει με αισιοδοξία και προοπτική το μέλλον του.