Γιατί η Ελλάδα είναι εχθρική στις επενδύσεις!!!

Η πρόσφατη φυγή δύο εκ των μεγαλυτέρων ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό, με τη μεταφορά της έδρας τους, επανέφερε στην επιφάνεια ένα βασικό πρόβλημα της χώρας το οποίο είχε εμφανισθεί και στο παρελθόν με την αποχώρηση μεγάλων πολυεθνικών ομίλων. Οι μετακινήσεις αυτές εκτός από τις οικονομικές τους επιπτώσεις παράλληλα στιγματίζουν την Ελλάδα ως εχθρική χώρα για επενδύσεις στις παγκόσμιες αγορές.

Αν επίσης σε αυτό προσθέσουμε και τις εμμονές της τρόικας, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε απεμπόληση εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων και συνεχίζουν με περεταίρω τάσεις «φιλελευθεροποίησης», όπως την ονομάζουν της αγοράς ή κοινώς «κατάργησης όλων των κανόνων» το πρόβλημα οξύνεται σε μεγάλο βαθμό. Άρα καταλήγουμε στο προφανές συμπέρασμα από την εμπειρία μας στο επενδυτικό ελληνικό τοπίο, ότι το κόστος εργασίας δεν είναι ανάμεσα στους παράγοντες οι οποίοι εμποδίζουν τις επενδύσεις στην Ελλάδα, ούτε φυσικά οι συλλογικές ή κλαδικές συμβάσεις εργασίας.

Βασικός παράγοντας είναι η οικονομική ύφεση η οποία έχει μειώσει σε σημαντικό βαθμό το εισόδημα των νοικοκυριών και αντίστοιχα την κατανάλωση και την φοροδοτική τους ικανότητα. Κατά συνέπεια τα έσοδα των ιδιωτικών εταιριών, ιδιαίτερα εκείνων με διεθνή προσανατολισμό έχουν μειωθεί σε τέτοιο βαθμό ο οποίος σε συνδυασμό με τις αρνητικές προοπτικές για την πορεία της κατανάλωσης τα επόμενα έτη, τις οδηγεί σε αποφάσεις αποεπένδυσης ή αποφυγής οιασδήποτε επένδυσης. Αντίστοιχα όμως και τα δημόσια φορολογικά έσοδα φθίνουν ως συνέπεια της ύφεσης στην οικονομία.

Η μεταβολή της Ελλάδας από ισότιμο εταίρο σε δανειολήπτη, σε συνδυασμό με άστοχες πολιτικές δηλώσεις και κινήσεις πολιτικών αξιωματούχων για αδιευκρίνιστους ακόμη λόγους, είχαν ως αποτέλεσμα να απολέσει πλήρως η χώρα την αξιοπιστία της στο εξωτερικό. Οι συνέπειες από την απώλεια αυτή είναι σημαντικές κυρίως στις ελληνικές επιχειρήσεις οι οποίες εισάγουν αγαθά από το εξωτερικό. Οι ξένοι προμηθευτές ζητούν την  προπληρωμή των παραγγελιών και οι εγγυητικές των ελληνικών τραπεζών έχουν πρόβλημα αποδοχής στις αγορές του εξωτερικού.

Το ελληνικό φορολογικό σύστημα αποτελούσε στο παρελθόν και συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη δημιουργία του εχθρικού επενδυτικού κλίματος. Οι συνεχείς αλλαγές των φορολογικών νόμων και των ερμηνευτικών τους διατάξεων, σε συνδυασμό με τις έκτακτες εισφορές δεν επιτρέπουν την εκπόνηση ενός ουσιαστικού μακροχρόνιου επιχειρηματικού σχεδίου. Επίσης το ισχύον θεσμικό πλαίσιο πολλές φορές αντιμετωπίζει τις περισσότερες συναλλαγές με τις θυγατρικές των ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό ως  «κινήσεις φοροδιαφυγής».

Η άκαμπτη και «γραφειοκρατική» στάση των ελληνικών δημοσίων αρχών συντελεί σημαντικά στη διαμόρφωση του εχθρικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Η εικόνα αυτή ενισχύεται από το δαιδαλώδες σύστημα αδειοδοτήσεων και της σύγχυσης από τη συνεχή επικάλυψη αρμοδιοτήτων στους περισσότερους τους φορείς της δημόσιας διοίκησης. Η ολοκλήρωση της εικόνας αυτής συνεχίζεται με τη διαπλοκή τοπικών συμφερόντων επιχειρηματικών ή μη και τη διαφθορά ενός μέρους των δημόσιων λειτουργών οι οποίοι ενισχύουν την εδραίωση της «εχθρότητας» έναντι των επενδυτών.

Οι αναπτυξιακοί νόμοι και τα επενδυτικά κίνητρα στη χώρα είναι σε πολλές περιπτώσεις ανενεργά λόγω της αδυναμίας του ελληνικού κράτους να τα στηρίξει οικονομικά. Είναι γνωστές οι περιπτώσεις «μεγάλων» και εθνικής σημασίας έργων τα οποία έχουν σταματήσει από χρονοβόρες διαδικασίες και έλλειψη ουσιαστικών κινήτρων. Η σύγκριση με κίνητρα τα οποία δίδονται σε άλλες χώρες, τα οποία δεν εξαντλούνται μόνο στη μηδενική φορολόγηση των επιχειρήσεων, αλλά συγχρόνως προσφέρουν εκπτώσεις σε εισφορές και σε ενεργειακές καταναλώσεις ή επιδοτούν σημαντικά τις νέες θέσεις εργασίας είναι άνιση για το ελληνικό επενδυτικό περιβάλλον.

Η χρηματοδότηση των όποιων επενδύσεων από νέες αλλά και υφιστάμενες επιχειρήσεις αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα. Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα αντιμετωπίζει λόγω της κρίσης σημαντικά προβλήματα ρευστότητας τα οποία αναμένεται να επιλυθούν με την ανακεφαλαιοποίησή του και είναι ιδιαίτερα φειδωλό και άτεγκτο στις χρηματοδοτήσεις του. Παράλληλα το ελληνικό χρηματιστήριο είναι πλήρως απαξιωμένο από τους οίκους του εξωτερικού, με αποτέλεσμα όποιες επιχειρήσεις στη χώρα αναζητούν επενδυτές μέσω αυτού να βρίσκονται μπροστά σε ένα αδιέξοδο. Αντίθετα άλλες ελληνικές επιχειρήσεις με έδρα σε χώρες του εξωτερικού ευρωπαϊκές και μη δεν αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα χρηματοδότησης και εξεύρεσης κεφαλαίων.

Η πολυνομία στην Ελλάδα είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός, όπως και η μακροχρόνια απονομή της δικαιοσύνης. Αν ένας επενδυτής εμπλακεί σε δικαστικούς αγώνες από τις τυχόν εντάσεις ανταγωνιστών, οργανώσεων, δήμων και άλλων φορέων είναι απολύτως σίγουρο ότι θα απολέσει χρόνο και πόρους. Ιδιαίτερα η γενικότητα στη διατύπωση  αρκετών νόμων επιτρέπει τη διαφορετική ερμηνεία τους από τα διάφορα δικαστήρια με αποτέλεσμα πριν την τελεσίδικη απόφαση, την ακύρωση της επένδυσης ως ασύμφορης. Είναι δε παγκοσμίως γνωστή η επιθετικότητα ορισμένων ελληνικών οργανώσεων σε επενδύσεις για την προστασία ειδών αλλά και του περιβάλλοντος οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν τα όρια της υπερβολής.

Η «παγκοσμιοποίηση» οδήγησε στο άνοιγμα των αγορών και στη διεθνοποίηση των εργασιών για μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων. Οι πολυεθνικές επιχειρήσεις αναζητούν έδρα άμεσης επικοινωνίας με τα κέντρα λήψης αποφάσεων και τα χρηματοδοτικά κέντρα στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός απαιτεί τη δημιουργία συμμαχιών για την προώθηση των συμφερόντων μιας πολυεθνικής εταιρίας και αυτό είναι εφικτό μόνο εκεί όπου δρουν και οι λοιποί ανταγωνιστές. Δυστυχώς η Ελλάδα ακόμη και στη εμπορική ναυτιλία, όπου κατέχει συγκριτικό πλεονέκτημα δεν κατόρθωσε να αναδείξει τη χώρα ως διεθνές ναυτιλιακό κέντρο με ανάλογα οφέλη.

Η ελληνική πολιτική ελίτ εκτός από βαρύγδουπες δηλώσεις και ανακοινώσεις πολιτικών για τη δημιουργία φορέων και προγραμμάτων ανάπτυξης θετικές αλλά και με αρνητικές κριτικές κυρίως από την αντιπολίτευση, έχει να επιδείξει ελάχιστα δείγματα ουσιαστικής μεταβολής του εχθρικού επενδυτικού κλίματος στην ελληνική οικονομία. Αν τελικά δεν διαφοροποιηθεί το αρνητικό αυτό οικονομικό περιβάλλον το οποίο έχει περιγραφεί αναλυτικά παραπάνω, δυστυχώς δεν αναμένεται να υπάρξει επενδυτική πνοή για τη χώρα.