Το «κούρεμα», η πραγματική οικονομία και το μέλλον…

Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος ανταλλαγής των ομολόγων δίνεται όντως μια ευκαιρία στη χώρα μας να επανασχεδιάσει το μέλλον της. Ο δρόμος ο οποίος άνοιξε κρύβει οφέλη, αλλά και κινδύνους για την ελληνική οικονομία. Το κύριο μέλημα είναι η ανάπτυξη, που αποτελεί κορυφαία και προτεραιότητα για τη χώρα.

Ο κίνδυνος τον οποίο θα αντιμετωπίσουμε είναι να το «υφιστάμενο κατεστημένο», να κωλυσιεργήσει σθεναρά στην υλοποίηση του προγράμματος ανασυγκρότησης της χώρας και των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται. Αν αυτό τελικά συμβεί, τότε η χώρα θα επιστρέψει στα γνωστά σενάρια της πτώχευσης και της επιστροφής στο εθνικό νόμισμα με ασύμμετρες συνέπειες για όλους.

Εάν προχωρήσουν οι συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις στη δομή της χώρας τότε οι χρηματοοικονομικές αγορές θα ανακτήσουν την εμπιστοσύνη τους και η Ελλάδα, αλλά και το τραπεζικό της σύστημα θα μπορούν να αντλήσουν εκ νέου δανειακά κεφάλαια. Όλα αυτά βέβαια θα κριθούν μετά την ολοκλήρωση του δευτέρου πακέτου της ευρωπαϊκής στήριξης το 2015.

Η ανάπτυξη εν μέσω ύφεσης και έλλειψης ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα είναι ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα και ίσως πρωτοφανές στα ευρωπαϊκά χρονικά. Η επιβαλλόμενη δημοσιονομική πειθαρχία στην Ευρωζώνη θα μπορούσε, όπως αναφέρουν οι οικονομολόγοι, να εξισορροπηθεί με την έκδοση «ευρωομολόγων» για τη χρηματοδότηση των έργων της ανάπτυξης σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες αλλά και στη χώρα μας.

Η ελληνική οικονομία ασφυκτιά από την έλλειψη ρευστότητας και θα ήταν δυνατόν  με τα ευρωομόλογα οι ευρωπαϊκοί χρηματοδοτικοί οργανισμοί να την προσφέρουν στις ελληνικές τράπεζες. Αυτές στη συνέχεια, θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αναπτυξιακά και επενδυτικά έργα (όπως υποδομές και ενέργεια) με τη δημιουργία ενός νέου συστήματος αξιολόγησης και εγγυήσεων.

Το νέο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής της χώρας (2013-2016) προβλέπει πρόσθετες παρεμβάσεις 10,6 δισ. ευρώ. Αυτές θα προέλθουν από την αναδιάρθρωση των φορέων του Δημοσίου και τη μείωση του μισθολογικού τους κόστους, τις περικοπές στις υγειονομικές και φαρμακευτικές δαπάνες, τις επιπρόσθετες περικοπές στις συντάξεις και τα κοινωνικά επιδόματα, στη φορολογική μεταρρύθμιση με τη μείωση των φοροαπαλλαγών και τέλος στον αυστηρό έλεγχο των δαπανών του Κράτους. Άρα αναμένουμε περεταίρω μείωση εισοδημάτων μας και των κρατικών δαπανών που θα ενισχύσουν την ύφεση.

Η επανακεφαλοποίηση των ελληνικών τραπεζών αποτελεί επίσης κρίσιμο ζήτημα. Αν πραγματοποιηθεί με έναν τρόπο που θα «εξασφαλίζει» τους μετόχους, τότε θα εισρεύσουν νέα κεφάλαια και το τραπεζικό σύστημα θα ενδυναμωθεί. Αυτό θα ανοίξει σημαντικές προοπτικές για τις ελληνικές τράπεζες, ώστε με ικανοποιητικούς δείκτες επάρκειας κεφαλαίων, να διαδραματίσουν θετικό ρόλο στην ανάπτυξη της χώρας.

Οι δανειολήπτες, μάλλον θα έχουν ως μόνη λύση τη διευθέτηση των οφειλών τους από τα προγράμματα που ανακοινώνει η κάθε ελληνική τράπεζα και δεν πρέπει να ελπίζουν σε κάποιο «κούρεμα» των οφειλών τους, ιδιαίτερα με τη σημερινή κατάσταση των τραπεζών. Οι καταθέτες με τη σταδιακή ανάκτηση της εμπιστοσύνης των τραπεζών, θα επαναφέρουν τις καταθέσεις τους στις ελληνικές τράπεζες από τα «σεντούκια» ή το εξωτερικό αυξάνοντας τις δυνατότητες τους για χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.

Η μείωση των επιτοκίων δανεισμού των ελληνικών τραπεζών και η αποκλιμάκωση των επιτοκίων καταθέσεων, θα οδηγήσουν μεσομακροπρόθεσμα και στη μείωση των επιτοκίων δανεισμού και ανακεφαλαιοποίησης των παλαιών δανείων, κυρίως για τις επιχειρήσεις. Η σταδιακή κερδοφορία των τραπεζών, θα τις επιτρέψει να αποπληρώσουν και τα κεφάλαια, που άντλησαν από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και θα οδηγήσει σταδιακά στην απεξάρτησή τους από την ΕΚΤ.

Η Ελλάδα θα έχει το 2015 τρεις επιλογές: να επιστρέψει στις αγορές, να λάβει και τρίτο δάνειο από τους εταίρους δανειστές μας με την προϋπόθεση ότι εφήρμοσε το Μνημόνιο και τέλος να προβεί σε μονομερή αναδιάρθρωση του χρέους. Ο χρόνος είναι αρκετός, αλλά δεν μας επιτρέπει κανένα περιθώριο για παλινωδίες και καθυστερήσεις εφαρμογής των όσων έχουν συμφωνηθεί με τους εταίρους-δανειστές μας, καλώς ή κακώς.

 Στην ελληνική πολιτική και οικονομική ελίτ η οποία κυβερνά, αλλά και σε όλους εμάς τους απλούς πολίτες, εναπόκειται η ευθύνη να υπερβούμε την κρίση και να θέσουμε τις βάσεις υγιούς αναπτυξιακής πορείας της χώρας μας. Είναι δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο αν καταφέρουμε να εγκαταλείψουμε οριστικά και αμετάκλητα τις νοοτροπίες και τις πρακτικές του παρελθόντος. Και αυτό το οφείλουμε όχι μόνο στον εαυτό μας, αλλά και στη νέα γενιά των παιδιών μας.